i fysiki tis metafysikis

Ο Ιωσήφ Σηφάκης είναι ηλεκτρολόγος μηχανικός του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου. Διδάκτωρ Πληροφορικής του Πανεπιστήμιου της Grenoble. Είναι διευθυντής του Center for Integrative Research στην Γκρενόμπλ και καθηγητής στο Πολυτεχνείο της Λωζανης (EPFL). Ο Ιωσήφ Σηφάκης είναι ο ιδρυτής του εργαστηρίου Verimag στην Grenoble. Το Verimag είναι διεθνώς αναγνωρισμένο στον τομέα της σχεδίασης κρίσιμων συστημάτων. Αρχές των ετών 90 ανέπτυξε σε συνεργασία με την βιομηχανια και ιδιατερα την Airbus, την τεχνολογία fly-by-wire που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε επιβατικά αεροπλάνα (Airbus320) για τον αυτόματο έλεγχο πτήσεων. Ο Ιωσήφ Σηφάκης είναι διεθνώς αναγνωρισμένος για τις πρωτοποριακές εργασίες του στον τομέα της σχεδίασης και επαλήθευσης συστημάτων. Είναι από τους θεμελιωτές του Model-Checking που είναι η κύρια βιομηχανική μέθοδος επαλήθευσης πληροφορικών συστημάτων σήμερα χρησιμοποιούμενη από εταιρείες όπως Intel, Microsoft και Google. Για την συμβολή του στην θεωρία και την εφαρμογή μεθόδων επαλήθευσης, του απονεμήθηκε το βραβείο Turing 2007, το αντίστοιχο του βραβείου Νόμπελ στην Πληροφορική. Σήμερα, τα ενδιαφέροντα του επικεντρώνονται στην μελέτη μεθόδων κατασκευής ενσωματωμένων συστημάτων υψηλής ασφάλειας και πιστότητας. Ο Ιωσήφ Σηφάκης είναι μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστήμων, της Γαλλικής Ακαδημίας Τεχνολογιών και της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας και της American Academy of Arts and Sciences. Το γαλλικό κράτος του απένειμε το 2009 τον τίτλο του Μεγάλου Αξιωματούχου Εθνικής Άξίας (Grand Officier de l’Ordre du Mérite) και τον τίτλο του διοικητού της Λεγεώνας της Τιμής (Commandant de la Légion d’Honneur) το 2011. To 2009, του απενεμήθη το Βραβείο του Ίδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και την Δημοκρατία. To 2013 του απενεμήθη ο Ταξιάρχης του Τάγματος του Φοίνικος. Το 2012, του απενεμήθη το Leonardo Da Vinci Medal. Ο Ιωσήφ Σηφάκης διετέλεσε Πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας και Τεχνολογίας κατά την περίοδο Φεβρουάριος 2014-Απρίλιος 2016.   Το κενό και το φως.     Παρουσίαση βιβλίου “Η Φυσική της Μεταφυσικής” του Ι. Σηφάκη Θεσσαλονίκη, Σάββατο 5/3/16, στην Αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης Το βιβλίο παρουσιάζει ο συγγραφέας.
i fysiki tis metafysikis

Βάρος 0.30 kg
Διαστάσεις 14 × 21 cm
Συγγραφέας:

Ιωσήφ Σηφάκης

Σελίδες:

136

isbn13:

978-960-527-903-5

2 κριτικές για Η Φυσική της Μεταφυσικής

  1. armosbooks

    Στυλιανή-Άλκηστις Μωυσίδου
    Η ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΑΣ: Η ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΟΥ ΙΩΣΗΦ ΣΗΦΑΚΗ ΩΣ «ΠΡΟΪΟΝ ΕΝΟΣ ΔΙΚΑΙΑ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ»*

    Το ζήτημα της προσέγγισης και επιστημονικής μελέτης της ποίησης εγείρει πάντοτε ερωτήματα ως προς την αξιοπιστία των ερευνητικών αποτελεσμάτων, την αντιστοιχία τους, με άλλα λόγια, σε μία εξωκειμενική πραγματικότητα που αφορά κατά κύριο λόγο στον συγγραφέα-δημιουργό ή σε κάθε περίπτωση στους προσληπτικούς όρους που θέτει ο ίδιος.

    Με αυτούς τους όρους θα επιχειρήσω να αναπτύξω την σύντομη μελέτη μου γύρω από την ποιητική συλλογή του Ιωσήφ Σηφάκη, Η Φυσική της Μεταφυσικής. Σε μία άμοιρη από πνευματικά ενδιαφέροντα περίοδο, «η κρατούσα ιδεολογία», όπως παρατηρεί ο Σηφάκης, «διέπεται από έναν άκρατο θετικισμό. Παίρνει ως δεδομένο ένα αυθαίρετο διαχωρισμό. Από την μια μεριά, θέτει την υλική πραγματικότητα νομοκρατούμενη και σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμη. Από την άλλη μεριά, θεωρεί ότι για πνευματικές και ηθικές αξίες, πολύ λίγα μπορεί να πει κανείς με σιγουριά. Απέναντι στην βεβαιότητα και την αυστηρότητα της επιστήμης και της τεχνολογίας, υπάρχει μόνο ένα συνονθύλευμα απόψεων και προσεγγίσεων, ένα toolbox με εργαλεία που μπορεί να χρησιμοποιηθούν ανάλογα με τις περιστάσεις και καταπώς βολεύει. Ένας τέτοιος διαχωρισμός είναι λογικά ανυπόστατος και επικίνδυνος. Τα νοητικά φαινόμενα», όπως επισημαίνει, «επιδέχονται επιστημονική μελέτη, αρκεί να προσδιορίζουμε κατά τρόπο αυστηρό την μέθοδο και τα προβλήματα. Υπάρχουν εμπειρίες που είναι οντολογικά υποκειμενικές αλλά επιστημολογικά αντικειμενικές. Ο θάνατος, η πείνα, η αρρώστια, η συνειδητότητα έχουν αντικειμενικές διαστάσεις που επιδέχονται επιστημονική ανάλυση¹».

    Ο Σηφάκης θέτει κατ’ αυτόν τον τρόπο στην ποίησή του ζητήματα μεθοδολογίας, για το πώς πρέπει δηλαδή να διαβάσουμε τα ποιήματά του, προτρέποντας ο ίδιος, όπως θα δείξω παρακάτω, να μην τα αντιμετωπίσουμε σαν μία λυρική εξομολόγηση αλλά σύμφωνα με αυτό που ορίζει ο Robert Liddell «ως τα προϊόντα ενός δίκαια ερμηνευτικού ερευνητικού προγράμματος²». Αυτή η παραδοχή μας οδηγεί συνακόλουθα σε μία διαδικασία ποιητικής γενεαλογίας με κύριο χαρακτηριστικό την διακειμενικότητα.

    Εφορμώντας από την παρατήρηση για τον άκρατο θετικισμό, αξίζει να σημειώσουμε ότι το φαινόμενο δεν συνιστά βέβαια σύγχρονη παραδοχή αλλά σημειώνεται ήδη στην ανθηρή λογοτεχνικά περίοδο των τελών του 19ου αιώνα.

    Στα 1884, ο νέος ακόμη τότε, Κωστής Παλαμάς γράφει ένα εξαιρετικά εγκωμιαστικό για την Επιστήμη ποίημα, «επηρεασμένος από τις μεγαλόστομες επαγγελίες του άκρατου θετικισμού της εποχής του.³ Μία δεκαετία αργότερα, στα 1894, ο ποιητής μέσα από έναν επιστολικό διάλογο με τον Ιωάννη Σκαλτσούνη, Κεφαλλονίτη διαπρεπή νομομαθή και λόγιο στην «Εφημερίδα», τον οποίο πυροδότησε ένα άρθρο του που είχε δημοσιευτεί στις στήλες της ίδιας εφημερίδας,4 παρουσιάζει μία ιδεολογική μεταστροφή στην κοσμοθεωρία του από τον επιστημονικό θετικισμό στην μεταφυσική και θεοκρατική αντίληψη της ζωής, όπως αυτή αποτυπώνεται μέσα στην τέχνη. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Ανδρέας Καραντώνης στο βιβλίο του Κωστής Παλαμάς, από τη ζωή και το έργο του, ο ποιητής ακόμη και κατά την περίοδο της ολοκληρωτικής επιστημολατρίας του, δεν είχε προσχωρήσει ποτέ στην άποψη του άκρατου επιστημονισμού και του απόλυτου θετικισμού.5 Στην πραγματικότητα, ο ίδιος θέλησε μέσω των εργαλείων της επιστήμης “να καταφύγει για λίγο στην αντίθεση του λυρισμού και του μεταφυσικού ονείρου…σε μία περιοχή που την ορίζουν γεωμετρικά σχήματα και αλγεβρικά σύμβολα”».6

    Αυτή η ιδεολογική ανανέωση και εξέλιξη του ποιητή Παλαμά αντανακλά την οξυδέρκεια και την αξιολογική κρίση του, την ενημερωμένη από τα σύγχρονα κοινωνικά και λογοτεχνικά δρώμενα της εποχής του, όπως αυτά σημειώνονταν στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στη Γαλλία με το κίνημα του παρνασσισμού και του συμβολισμού.7 Όπως παρατηρεί ο ίδιος ο ποιητής: «Ως γνωστόν οι της νέας γενεάς και αλλαχού, αλλ’ ιδίως εν Γαλλία συγγραφείς και ποιηταί και φιλόσοφοι, διά παραδόξου μετατροπής των πνευμάτων, εμπνέονται μάλλον εκ’ της μεταφυσικής, η οποία όχι μόνον δεν ανήκει εις το παρελθόν, αλλά και νέας τρίβους διανοίγει διά το μέλλον και εκ’ της θρησκείας ή εκ’ της θετικόφρονος φιλοσοφίας και επιστήμης».8

    Κατ’ ανάλογο τρόπο, ο Σηφάκης εμβολιάζει την ποίησή του με θετικιστικούς όρους όπως Φυσική, Γεωμετρία, Νόμος (σελ. 74), υποστηρίζοντας την ανάγκη για διεπιστημονικότητα και άρα τεκμηρίωση με «αντικειμενικό», όπως τον ορίζει, αντίκτυπο, και προχωρά σε αυτό που ο μύστης Παλαμάς επισημαίνει στην Ποιητική του: την ποίησή του «δεν συνταράζει η μεταφυσική ανησυχία αλλά η σταθερή προσήλωσή του στην αγάπη για τα επίγεια».9 Στην κατεύθυνση αυτή προλαμβάνει τον αναγνώστη της ποιητικής συλλογής ήδη από τον τίτλο: Η φυσική της μεταφυσικής και όχι το αντίθετο. Ο Παλαμάς γράφει, ενδεικτικά για τον «Πρώτο λόγο των Παραδείσων», το τραγούδι του «πλατωνίζει ανάποδα κάπως. Ο ίδιος δεν βρίσκει στα υπερκόσμια τους ιδεατούς τύπους των πραγμάτων: ιδανικό του είναι το κοσμικό, τα αντίτυπα είναι οι εικόνες του υπερκόσμιου».10 Με άλλα λόγια, η ιδέα είναι προϊόν του κόσμου και όχι ο κόσμος αποτέλεσμα της ιδέας. Όσο βέβαια κι αν η ποίηση του Σηφάκη αποτυπώνει μία «κατά βάση ρεαλιστική αντίληψη της πραγματικότητας»,¹¹ ενδεικτικά στο ποίημα «Ο κύκλος του ψέματος Ι» (σελ. 61) γράφει:

    Μάθε το ψέμα πως λερώνει την ψυχή, όλα εδώ πληρώνονται στη γη και όχι σε κόλαση μιας άλλης, μετά θάνατον ζωής. Κόλαση μια υπάρχει, η αρρώστια της ψυχής

    ο ίδιος φτάνει τελικά στην μεταφυσική καθώς «υιοθετεί την κατά Παλαμά αφηρημένη και ιδανική έννοια της ποίησης, ασπάζεται την καθολική υποταγή του ποιητή στην υπηρεσία¹²» θεών και μάγων και εντέλει στην Συνείδηση, την Νόηση, την Πίστη, την Γνώση, την Ανάγκη και το Χρέος (το καζαντζακικό Χρέος με τις δαιδαλώδεις τεκτονικές συνδηλώσεις του), που συνιστά και την πεμπτουσία του στοχασμού του.

    1. Ιωσήφ Σηφάκης, Η φυσική της μεταφυσικής, Αθήνα, Αρμός, 2015, σελ. 9, 10
    2.Bruce W. Frier, «Making History Personal», Romancing the past, σελ. 32 (ψηφιακό αρχείο χωρίς περαιτέρω στοιχεία έκδοσης).
    3.«Το ποίημα αυτό πρωτοδημοσιεύτηκε στην Εστία, το 1884, τομ. ΙΗ σελ. 762 και αναδημοσιεύεται στο άρθρο του Γ. Σταυρόπουλου: «Ο Κωστής Παλαμάς από τη νεότητά ως την ωριμότητά του» που περιλαμβάνεται στο αφιερωματικό για τον Παλαμά τεύχος του περιοδικού Νέοι Σταθμοί, τεύχος Απρ.-Μαϊου 1959, σελ. 158)». Ε. Ν. Μόσχου, Η μεταφυσική αγωνία στον Παλαμά, Δοκίμιο Κριτικής, Αθήνα, Εκδόσεις: Δημ. Ν. Παπαδήμας, 1993, σελ. 103, 104
    4.Ε. Ν. Μόσχου, ό.π., σελ. 93, 95
    5.Όπως παρατηρεί: «Ο Παλαμάς, βέβαια, έντονα έζησε μία περίοδο της επιστημολατρείας και για καιρό κράτησε μέσα του θερμασμένο το ιδανικό της επιστήμης ανυψωμένης σε λογική θρησκεία και σε κοινωνική δύναμη που θα μεταμορφώσει τη ζωή και θα φέρει τον άνθρωπο σε καινούργια πεπρωμένα. Ποτέ όμως δε λάτρεψε την επιστήμη με διάθεση και βούληση ελεύθερη σαν έκφραση του απόλυτου θετικισμού, σα σύμβολο του αμείλιχτου ορθολογισμού’ κι εκεί που φαίνεται σα θαμπωμένος μπροστά της και στοχάζετ’ εκστατικός το πρόσωπο της “αγέλαστης ουρανίας”, είναι γιατί τον σπρώχνει κάποτε η ένστιχτη ανάγκη να καταφύγει στην αντίθεση του λυρισμού και του μεταφυσικού ονείρου, σε μία περιοχή που δεν τη στολίζουν μήτε ολανθισμένα περιβόλια, μήτε πουλιά μουσικά, μήτε λίμνες, μήτε βοσκοπούλες, μα την ορίζουν γεωμετρικά σχήματα και αλγεβρικά σύμβολα». Ανδρέας Καραντώνης, Κωστής Παλαμάς, από τη ζωή και το έργο του, Αθήνα, Εκδόσεις: Νικόδημος, 1979, σελ. 160.
    6.Ε. Ν. Μόσχου, ό.π., σελ. 99
    7.Βλέπε σχετικά: Ευριπίδης Γαραντούδης, Ο Παλαμάς από τη σημερινή σκοπιά, Όψεις της ποίησής του και της σύγχρονης πρόσληψής της, Αθήνα, Καστανιώτη, 2005, σελ. 12.
    8.Ε. Ν. Μόσχου, ό.π., σελ. 109.
    9.Ευριπίδης Γαραντούδης, ό.π., σελ. 179.
    10.Ποιητική 10, 520 Ευριπίδης Γαραντουδης, ό.π., σελ. 179.
    11.Ευριπίδης Γαραντούδης, ό.π., σελ. 179.
    12.Ευριπίδης Γαραντουδης, ό.π., σελ. 179.

    *Συγγραφή-μελέτη: Μωυσίδου Στυλιανή-Άλκηστις Καθηγήτρια φιλόλογος, Απόφοιτη της ελληνικής φιλολογίας του Α.Π.Θ. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια νεοελληνικής φιλολογίας στο Π.Ι. και στο Freie Universität Berlin (2015)

  2. armosbooks

    Αναστάσιος Πολυχρονιάδης
    Ο Ιωσήφ Σηφάκης, ή κατά Ν.Γ.Πεντζίκη Ιωσηφάκης, καταγράφει σε μια σειρά πεζών & έμμετρων κειμένων τον πόνο του για την πορεία αυτού του τόπου. Αναξιοκρατία, νεοπολουτισμός,ψέμα,κλέψιμο,τζόγος,ευημερία των οικονομικών μεγεθών εις βάρος της ευημερίας των πολιτών, προσπαθεί να γκρεμίσει κάθετι στο οικοδόμημα του ελληνικού πολιτισμού, του λιτού και ωραίου. Εκείνου, που για ιδανικό του έχει το άλας, δηλαδή το ήθος. Γράφει ο Σηφάκης, παραθέτοντας το βιβλικό: \”Εσείς είστε το αλάτι της γης, αν χάσει την αρμύρα του, άχρηστο πια, το πετούν στο δρόμο, το πατούν οι διαβάτες\”, για αυτό παρακαλεί:
    «Ρύσαι ημάς Κύριε
    από αναλγήτων ανοήτων κραταιών,
    βλαβεροτέρων του Πονηρού,
    ολεθριοτέρων λοιμού θανατικού
    στυγεροτέρων εφιάλτου προδοτικού».
    Στο ίδιο πλαίσιο, απορρίπτει την πολιτική των μεγάλων, εντελώς ανούσιων & ψευδών, λόγων, προερχόμενων είτε εξ αριστερών είτε εκ δεξιών. Αλλού,υπογραμμίζει, βρίσκεται η ουσία, δηλαδή η πρόοδος αυτού του τόπου. Στο χώμα το ελληνικό, που ζει τη διαχρονικότητα του πολιτισμού του. Εκεί που ο χειμωνιάτικος ήλιος προβάλλει γλυκός σαν το μέλι και το αγέρι μοσχοβολά φασκόμηλο. Στην ιδιαίτερη πατρίδα του Σηφάκη, στη λεβεντογέννα Κρήτη. Ευρισκόμενος σε κάποιο καφενεδάκι της απολαμβάνει «ένα καραφάκι ρακή με ελιές και παξιμάδι» και λίγα ακόμη καλούδια, με ένα ελάχιστο χρηματικό αντίτιμο, νιώθωντας, όπως λέει, ότι «έτσι κάπως πρέπει να ‘ναι ο Παράδεισος». Την επομένη, τονίζει, «στο πανηγύρι του Αι Γιώργη του Μεθυστή τα άνω τοις κάτω συνεορτάζει». Μια ανείπωτη χαρά, «μια ευωχία», όπως γράφει ο Σηφάκης, συνέχει τα πάντα. Ο ουρανός & η γη ενώνονται. Η Κρήτη και όλη η Ελλάδα ευφραίνεται. «Πίνεις κρασί και λες, έχει ο Θεός». Ο Αι Γιώργης θα κάνει το θαύμα του.

Προσθήκη μίας αξιολόγησης

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Μπορεί επίσης να σας αρέσει…