Διαρρηγνύοντας την αμφιβολία

Προλογικό σημείωμα
Εισαγωγή
Προς αποζήτηση της σωστής διάταξης.
Σχόλιο στο ποίημα της Κικής Δημουλά, «Λάθος διάταξη».
Μικρή και μεγάλη οικο-νομία.
Μια απόπειρα (επαν)εύρεσης του τοπικώς και θεολογικώς κατοικείν μέσα από το έργο του Σταύρου Κουγιουμτζή, της Κικής Δημουλά και του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη.
Παπαδιαμάντη και Δημουλά μελαγχολική συγχορδία.
Η απογοήτευση και η απομάκρυνση από την Εκκλησία μέσα από παράλληλη ανάγνωση του διηγήματος «Τα πτερόεντα δώρα» και του ποιήματος «Μεγάλη Εβδομάδα».
Διαρρηγνύοντας την αμφιβολία.
Ψηλαφήματα στα «λειτουργικά» ποιήματα της Κικής Δημουλά ή εκκλήσεις σε έναν Θεό που είναι Πλησίον.
Abstract
Δείτε εδώ την παρουσίαση του βιβλίου “Τόπος Χρονοποιός”.
diarrigniontas tin amfivolia
Ο Παναγιώτης Θωμά γεννήθηκε στη Λάρνακα της Κύπρου το 1981. Σπούδασε θεολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Έλαβε μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών από το Holy Cross Greek Orthodox School of Theology στη Βοστόνη (2005). Αναγορεύτηκε διδάκτορας θεολογίας από το Αριστοτέλειο (2010) μετά από έγκριση διατριβής του για την έννοια του τόπου στο έργο των Νίκου Γ. Πεντζίκη και Wendell Berry. Διδάσκει Θρησκειολογία στην Αγγλική Σχολή (English School) Λευκωσίας, Διδακτική των Θρησκευτικών στην Προδημοτική Εκπαίδευση στο Πανεπιστήμιο Frederick. Και Μεταπτυχιακό Σεμινάριο με τίτλο Θεολογία και Πολιτισμός στο Τμήμα Επιστημών της Αγωγής του Πανεπιστημίου Κύπρου. Άρθρα και μελέτες του έχουν δημοσιευτεί σε ελληνόφωνα και αγγλόφωνα περιοδικά (Σύναξη, Intel-lectum, Ένεκεν, The Journal of Religion and Film, Σynthesis κ.α.). Είναι Αρχισυντάκτης του ηλεκτρονικού περιοδικού Συμ-βολή της Ιεράς Μητροπόλεως Κυρηνείας. diarrigniontas tin amfivolia. Έχει μεταφράσει τα παραμύθια του Όσκαρ Ουάιλντ Ο Εγωιστής Γίγαντας, Ο νεαρός Βασιλιάς και Ο Ευτυχισμένος Πρίγκιπας (Αρμός 2013, 2014). Και της Σέλμα Λάγκερλεφ Η Άγια Νύκτα, Ο Μύθος του Χριστουγεννιάτικου Τριαντάφυλλου και Ο Μύθος της Φωλιάς των Πουλιών (Αρμός, 2014, 2015). Υπήρξε μέλος της χορωδίας «Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος» Θεσσαλονίκης (2002-2007). Ιδρυτικό μέλος μαζί με τον Γιώργο Καλογήρου του μουσικού σχήματος Ενδοχώρα, του οποίου υπήρξε και ερμηνευτής (2007-2011). Τα τραγούδια του Ελένη (στίχοι και μουσική) και Γυναίκα της Απόγνωσης (μουσική Χρυσόστομου Σταμούλη) δημοσιεύονται στη δισκογραφική εργασία του Γιώργου Καλογήρου Καλά το λεν για το φεγγάρι (ILP Productions 2009) και το τραγούδι του Κατάλευκο Πουλί (μουσική Χρ. Σταμούλη) στην δισκογραφική εργασία του Χρυσόστομου Σταμούλη Αγάπη σ’ αγαπάω (Αρμός 2013). Δημοσίευσε τα παραμύθια Δροσοσταλίδα (Ακτίς 2012), σε κείμενο και στίχους δικούς του και μουσική της Σταυρούλας Θωμά και Η χορωδία των Χριστουγέννων (Αρμός 2016).
Διαρρηγνύοντας την αμφιβολία

Βάρος0.270 kg
Διαστάσεις14 × 21 cm
συγγραφέας:

Παναγιώτης Θωμά

Αριθμός σελίδων:

188

3 κριτικές για Διαρρηγνύοντας την αμφιβολία

  1. Γεώργιος Ορφανίδης

    Πρόκειται για ένα εξαιρετικό πόνημα με αξιόλογες φιλολογικές, φιλοσοφικές και θρησκευρικές προεκτάσεις, που δύναται να λειτουργήσουν ως εργαλεία σκέψης για ένα πλήθος ανθρώπων που ασχολούνται με τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες, επαγγελματικά ή μη. Η γραφή δυνατή, και τολμηρή σε ορισμένα σημεία, με πολύ ενδιαφέρουσες ερμηνευτικές-πραγματολογικές αναλύσεις-προσεγγίσεις. Συμβάλλει στην εν γένει διεπιστημονική μελέτη οικουμενικών εννοιών του πνευματικού γίγνεσθαι. Η αξία του ποιητικού λόγου στο επίκεντρο.

  2. Νίκος Γκούνας

    Εξαιρετική μελέτη για τη σχέση θεολογίας και Τέχνης. Αξίζει πραγματικά και για τον τρόπο που ο συγγραφέας αντιμετωπίζει το έργο της Δημουλά, αλλά και γενικώς για τους βαθυστόχαστους στοχασμούς του για θέματα που προβληματίζουν το σύγχρονο κόσμο.

  3. Γεώργιος Ορφανίδης

    Ορφανίδης, Γ. (2021). Παναγιώτης Θωμά, Διαρρηγνύοντας την αμφιβολία. Μελετήματα για την ποίηση της Κικής Δημουλά, Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Αρμός, 2020 (Βιβλιοκριτική). Εκδοτικά Νέα (Τετράμηνη Έκδοση Κριτικών Αναφορών των Εκδόσεων Γράφημα, Θεσσαλονίκη), 4(1), 4.

    Παναγιώτης Θωμά, Διαρρηγνύοντας την αμφιβολία. Μελετήματα για την ποίηση της Κικής Δημουλά, Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Αρμός, 2020.

    Αποφασισμένος να μας παρουσιάσει μια άλλη μυθοποιητική οπτική, μη τετριμμένη, μη εναργώς φιλολογική, και σαφέστατα όχι καταδικασμένη υπό τη σκέπη του συντηρητικού θρησκεύειν, ο Παναγιώτης Θωμά διαρρηγνύει αμφιβολίες που βασανίζουν το ελληνικό ingenium loci, όπως αυτό αναπλάθεται, και εν τέλει,
    παγιώνεται στην αέναη χεγκελική εκτύλιξη του πολιτισμού. Αναδεικνύει μια πτυχή αντίληψης του χωροχρόνου αριστοτεχνικά κρυμμένη στις μύχιες σκέψεις της Κικής Δημουλά (1931-2020). Προσπαθεί να καλύψει ένα χρόνιο χάσμα που δημιουργήθηκε μεταξύ της ποιήτριας και ημών, διότι πολλές φορές φιλόλογοι και μη αφήσαμε το θρησκευτικό στοιχείο των ποιητικών αποσταγμάτων της ποιήτριας σχεδόν ανέγγιχτο.
    Και έμεινε, λοιπόν, το θρησκευτικό ιδεώδες της Κικής Δημουλά παρθενικό, ήτοι γεμάτο ηδονικές εκπλήξεις, για όσους και όσες δοκιμάσουν έστω και λίγο από αυτό τον καρπό της πνευματικής τέρψης.

    Ο Παναγιώτης Θωμά φέρνει τον απόμακρο Ουρανό, το Βασίλειο του Θεού πολύ χαμηλά, στη Γη, στο Βασίλειο των Ανθρώπων, ακολουθώντας την σπαρακτική σκέψη της Κικής Δημουλά. Η τελευταία προσπαθεί μετά μανίας να μιλήσει για μια σωστή
    «κοσμική διάταξη». Πώς, όμως, δύναται να ορισθεί το ορθό στην προκειμένη περίπτωση; Δύσκολη ερώτηση. Οι πιθανές απαντήσεις πολλές, ίσως, όχι εξίσου ικανοποιητικές. Στο παρόν βιβλίο ο χώρος εναλλάσσεται συνεχώς με ζητήματα που αφορούν το χρόνο μέσα από ένα δίκτυο αναστοχασμών με χριστιανικό υπόβαθρο, και μια δόση (αυτο)κριτικής. Σε αυτή την ατέρμονη εναλλαγή, ο Παναγιώτης Θωμά δοκιμάζει συγκριτικού τύπου προσεγγίσεις, ακροβατώντας μεταξύ πραγματικής
    φθοράς και ποιητικής αφθαρσίας. Ως εκ τούτου, συμπορευόμενος, αρχικά, με την ανήσυχη φύση του Σταύρου Κουγιουμτζής (1932-2005) και του Νίκου Γαβριήλ
    Πεντζίκη (1908-1993), ο συγγραφέας του εν λόγω πονήματος διαταράσσει το παραδοσιακό γίγνεσθαι που προσδιορίζει τον μικρόκοσμο και τον μεγαλόκοσμο, το υλικό και το άυλο, το αληθές και το ψευδές. Έπειτα, όντας θέσει «μελαγχολικός» ο
    συγγραφέας δε διστάζει να αναδιπλώσει την κριτική επί μιας – σχεδόν θαμμένης λογοτεχνικά – απογοήτευσης και απομάκρυνσης από τον εκκλησιαστικό θεσμό, όπως αναπτύσσεται στην πνευματική συγχορδία του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (1851-1911) και της Κικής Δημουλά.

    Για τον Παναγιώτη Θωμά όλα αυτά αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη «αξία», όταν συμπληρώνονται από το εμφύτως ωθούμενο ψηλάφισμα των «λειτουργικών» ποιημάτων της Κικής Δημουλά, ή αλλιώς, εκείνων των εκκλήσεων προς ένα Θεό,
    φιλεύσπλαχνο και μακρόθυμο, που ανανεώνουν την ψυχοσύνθεση των «όσων πιστών προσέλθουν» κατά τις παννυχίδες των προσευχών. Αυτά τα κείμενα, συγκεντρωμένα
    και επεξεργασμένα πλέον ποικιλοτρόπως μέσω ανατρεπτικών πραγματολογικών σχολίων, μετουσιώνονται μετά φόβου σε άλλες λαβίδες τέλεσης της Θείας Ευχαριστίας, αφού συμβολικά μεταφέρουν – χωρίς διάσπαρτες και περιττές σημασιολογικές παρεμβολές – τον αναγνώστη σε μια Θεία Λειτουργία που επαναλαμβάνεται εκτός των χωροταξικά ελεγχόμενων Κυριακών, σε χώρο και χρόνο που ο καθένας και η καθεμία επιθυμεί. Τότε, ο θεατής διαδραματίζει εκούσια και το ρόλο του πρωταγωνιστή, ακόμα και αν δε γνωρίζει πώς ακριβώς να στήσει το χορό του πέριξ της ιερής θυμέλης. Οι λέξεις των δημουλικών ποιημάτων είναι ρηξικέλευθες, γεμάτες ρεαλισμό και ρευστό συμβολισμό. Μολαταύτα, ο Παναγιώτης Θωμά
    διαρρηγνύει, ακόμα και αυτές τις ομολογουμένως δύσκολα χειραγωγούμενες, αμφιβολίες του κάθε ανθρώπου, δημιουργώντας τη δική του σημείοσφαιρα, ωσάν κρυφός ιεροφάντης μιας ποιήτριας-δελφικής φιγούρας που άφησε, μεταξύ άλλων, ως πολιτισμική παρακαταθήκη ένα θρησκευτικό γίγνεσθαι άκρως απύθμενο, και παράλληλα, αυτο-τροφοδοτούμενο.

    Γεώργιος Ορφανίδης
    Υποψήφιος Διδάκτωρ ΑΠΘ, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Τουλούζης II
    ΠΕ 02, ΠΕ 34

Προσθήκη μίας αξιολόγησης

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Μπορεί επίσης να σας αρέσει…